Flow ratio test — kalibracja przepływu na kostce 100×100×4 mm

„Kalibruję E-steps i nic” — zdanie, które słyszymy co tydzień. Tymczasem w 2026 roku w sprawnej drukarce direct-drive błąd obrotów podawania to ułamek procenta, a cała reszta odchyłek grubości ścianki to flow ratio — mnożnik ilości materiału w slicerze. Poniżej: test na kostce 100×100×4 mm, tabela przeliczenia pomiaru na ustawienie i odpowiedź, kiedy E-steps faktycznie są potrzebne (spoiler: rzadziej, niż myślisz).

Flow ratio a E-steps — różnica w jednym akapicie

E-steps kalibruje silnik ekstrudera: ile kroków wypada na milimetr podania — ustawiasz to raz przy składaniu maszyny. Flow ratio (OrcaSlicer/Bambu Studio: „Flow ratio”, Cura: „Flow”, PrusaSlicer: „Flow-rate”) to mnożnik w slicerze, 0,90–1,10. Na wynik wpływa wszystko, czego kroki nie widzą: pęcznienie stopu na wyjściu z dyszy (die swell), ciśnienie resztkowe w kanale, tolerancja średnicy filamentu ±0,03 mm. Dlatego koryguje się efekt końcowy — grubość ścianki — a nie podanie „na ucho”.

Test kostki 100×100×4 mm — protokół

1. Model: prostopadłościan 100×100×4 mm (kostka), bez fazek i zaokrągleń.
2. Cięcie: 100% wypełnienia, 3 obrysy, 3 warstwy góra/dół, szerokość linii = nominalna (dla dyszy 0,4: 0,40 mm), stałe temp. i prędkości, suchy filament.
3. Wydrukuj, ostudź do temperatury otoczenia (PLA stygnie ~20 min — na ciepło wymiary kłamią).
4. Suwmiarką elektroniczną (0,01 mm) zmierz grubość ścianki zewnętrznej w 12+ punktach — po 3 na każdą krawędź, środkowa warstwa.
5. Średnią pomiaru wstaw do przeliczenia: nowe flow = stare flow × (nominal / zmierzony). Nominal to zadana szerokość linii, nie średnica dyszy — jeśli drukujesz na 0,42 mm dla dyszy 0,40, licz od 0,42.
6. Korekta powyżej ±3%? Powtórz test raz. Cel: ścianka w ±0,02 mm od nominale.

Wariant wagowy: zważ wydruk i porównaj z masą z modelu CAD przy 100% wypełnienia (gęstość z karty filamentu). Błąd masy ≈ błąd flow — przyda się, gdy nie masz dobrego pomiaru grubości.

Tabela korekt — pomiar na gotowo

E-steps przy direct drive — po co, skoro jest flow?

Nowoczesne direct drive (Bambu, Sprite, Bondtech, Nextruder) ma przełożenie 1:1 albo 3:1 z precyzyjnym kołem — błąd podań poniżej 1%, niewyczuwalny na wydruku i niewidoczny na suwmiarce. Dlatego: nie ruszaj E-steps, jeśli nie masz twardego dowodu (kółka nie obracają o pełną długość przy znakowanym pręcie = zużyta/źle dociśnięta mechanika). Objaw „za mało materiału” przy zdrowym napędzie to zawsze flow ratio, temperatura albo średnica filamentu — nie kroki silnika. Kalibracja kroków w modernych direct-drive to ostatni punkt serwisu, nie pierwszy kalibracji druku.

Gdzie ustawić i w jakiej kolejności

• OrcaSlicer / Bambu Studio: Filament settings → Flow → „Filament flow ratio”. Kreator: Calibration → Flow (test na kolumnach obrysów) — szybki punkt wyjścia, kostka jest dokładniejsza.
• PrusaSlicer: Filament → Ustawienia szczegółowe → Multipliki → Flow-rate; osobno „Single extrusion width”.
• Cura: Materiał → Flow (%), korekta na profilu materiału.
• Klipper: flow ratio zostaje w slicerze; pressure advance naprawia narożniki, a nie grubość ściany — nie mylić.
• Kolejność całego cyklu kalibracji: suszenie → pierwsza warstwa (Z) → temperatura → flow ratio → pressure advance → retrakcja → prędkości.

Zasada z pracowni: błąd 2% w flow to ~0,1 mm na 16 ściankach elementu — dlatego korygujemy z pomiaru, nie „na oko”. I dlatego nie tykamy E-steps, dopóki pomiar ścianki nie zacznie kłamać w drugą stronę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy E-steps trzeba w ogóle kalibrować?

Przy składaniu i po awarii napędu — tak. W eksploatacji direct-drive praktycznie nigdy; flow ratio na profilu filamentu załatwia 95% problemów wymiarowych.

Jedno flow ratio dla wszystkich filamentów?

Nie. Ustawia się je per materiał — różnice między markami i kolorami tego samego PLA to zwykle ±1–2%, między PLA a PETG nawet 5%.

Pomiary ścianki skaczą ±0,04 mm po obwodzie

To nie flow: wibracje, luzy pasków albo „elephant foot” na dnie. Flow koryguje średnią, nie rozrzut — najpierw wyzeruj geometrię.

Kostka 100×100 nie wchodzi na stół — mniejsza wersja?

40×40×4 wystarczy, ale mierz po 3 punkty na krawędź: na małych kostkach kurczliwość i first-layer squash fałszują średnią na brzegach.