SLA vs FDM vs SLS — którą technologię druku 3D wybrać?
Trzy litery, trzy zupełnie różne światy. FDM topi i układa filament warstwa po warstwie — to solidny koń pociągowy druku 3D: tani i wszechstronny. SLA utwardza żywicę światłem lasera lub projekcji — powierzchnia jak z wtryskarki, ale materiał kruchy jak szkło... no, prawie. SLS spaja laserem proszek poliamidowy — części bez podpór, wytrzymałe i quasi-izotropowe, w cenie profesjonalnej usługi. Wybór między nimi to nie kwestia gustu: od technologii zależą tolerancje, wytrzymałość pod obciążeniem, jakość widocznej powierzchni i to, ile realnie zapłacisz za centymetr sześcienny. Poniżej liczby, którymi kierujemy się przy każdym zamówieniu.
Trzy technologie — porównanie liczb
Zestawienie dla elementów o typowej wielkości dłoni (50–150 mm). Dokładności podajemy jako odchyłkę od modelu CAD, koszt — jako widełki rynkowe usług w Polsce w 2026 roku.
| Kryterium | FDM (filament) | SLA (żywica) | SLS (proszek PA) |
|---|---|---|---|
| Dokładność wymiarowa | ±0,1–0,3 mm lub 0,2–0,5% wymiaru | ±0,05–0,1 mm (50–100 µm) | ±0,15–0,3 mm (100–300 µm) |
| Warstwa / detale | 0,08–0,3 mm; detal ~0,4 mm | 0,025–0,1 mm; detal ~0,1 mm | 0,08–0,12 mm; detal ~0,3 mm |
| Powierzchnia | widoczne linie warstw, matowa | gładka, niemal „wtryskowa” | matowa, lekko ziarnista, porowata |
| Wytrzymałość / anizotropia | w płaszczyźnie XY dobra; oś Z: 10–30% wytrzymałości reszty | izotropowa, ale krucha (standardowa żywica wydłużenie ~5–10%) | quasi-izotropowa, udarna; PA12 trzyma w każdym kierunku |
| Odporność termiczna | PLA ~55 °C, ASA/ABS ~90 °C, PC ~110 °C | ~50–70 °C (żywice specjalne do ~150 °C) | ~80–90 °C długotrwale (topnienie PA ~180 °C) |
| Podpory | często konieczne | zawsze konieczne, drobne, punktowe | zbędne — część spoczywa w swoim łożu z proszku |
| Powtarzalność serii | dobra, zależna od kalibracji | bardzo dobra | bardzo dobra — cała komora powstaje w jednym cyklu |
| Koszt materiału (ok.) | 0,04–0,10 PLN/cm³ | 0,20–0,50 PLN/cm³ | 0,30–0,80 PLN/cm³ (z energetyką całego cyklu) |
| Cena usługi (ok.) | 0,8–2,0 PLN/cm³ | 1,5–3,5 PLN/cm³ | 2,5–7,0 PLN/cm³ (serie obniżają) |
| Typowe pole budowy | 220–385 mm | 100–250 mm | 250–400 mm |
Dokładność i powierzchnia — mikrony mają znaczenie
Jeśli element ma wsuwać się w obudowę, klikać w zatrzask albo wyglądać jak produkt z półki, technologia decyduje za Ciebie. SLA wygrywa bez dyskusji: warstwa 25–50 mikronów i plamka światła mniejsza niż włos dają detale rzędu 0,1 mm — zębatki, miniaturowe zawiasy, litery o wysokości 3 mm, wzorniki biżuterii i modele dentystyczne. FDM przy doborze dyszy i kalibracji trzyma ±0,1–0,2 mm na małych wymiarach (o realiach tolerancji FDM piszemy szerzej w poradniku tolerancje i dokładność druku 3D), ale powierzchni linii warstw nie oszuka — gdzie dysza położyła pasmo, tam pasmo zostanie. SLS jest dokładny wymiarowo w skali, ale jego ziarnista powierzchnia wymaga obróbki (piaskowanie, barwienie, ewentualnie szlifowanie i lakier), jeśli ma być „ładna”.
Wytrzymałość — jak materiał, nie jak forma
Tu karty rozdaje materiał. FDM jest najsilniejszy w płaszczyźnie warstw: uchwyt z ASA czy PA-CF drukowany osią wzdłuż kierunku obciążeń znosi zginanie lepiej niż niejeden odlew — ale zerwanie między warstwami to jego pięta Achillesowa, bo granica między nimi to często 10–30% wytrzymałości materiału rodzimego. SLA odwrotnie: żywica jest izotropowa (jednakowa w każdym kierunku), za to standardowa krucha — pęka nagle, bez odkształcenia; żywice tough i elastyczne zmieniają reguły gry, ale nigdy nie dorównają PA jako tworzywu konstrukcyjnemu. SLS to klasa własna: spiekany PA12 zachowuje ~80–90% właściwości pełnego tworzywa, jest udarny, zmęczeniowo odporny i pracuje w zatrzaskach, obudowach silników czy elementach clip-on latami. Jeśli element ma realnie pracować mechanicznie, bez podpór i bez kierunku słabego — SLS wygrywa, o ile budżet to wytrzyma.
Po produkcji: co czeka wydruk po wyjęciu z maszyny
Każda technologia ma swój „rytuał wyjścia”. W FDM: usunięcie podpór, ewentualnie szlifowanie — cały katalog obróbki rozpisaliśmy w artykule post-processing FDM. W SLA: kąpiel w alkoholu izopropylowym lub myjka ultradźwiękowa (wymycie niewywołanej żywicy z kanałów), potem post-cure — 5–20 minut pod UV, bez którego element jest lepki i miękki; dopiero utwardzenie światłem rozwija pełnię właściwości. W SLS: wydobycie bloku z proszku (depowdering), przedmuch sprężonym powietrzem, piaskowanie i ewentualnie barwienie — element „leżakowania” nie wymaga, bo jest spiekany w wysokiej temperaturze.
Macierz decyzyjna — wybierz po zdaniu
| Zastosowanie | Wybór | Dlaczego |
|---|---|---|
| Obudowa prototypu z zatrzaskami, duża (>200 mm) | FDM (ASA/PETG) | najniższy koszt wolumenu, pole budowy, wykończenie szlifowaniem |
| Detal z drobnymi znakami, biżuteria, model do odlewu | SLA | detal ~0,1 mm i powierzchnia bez obróbki |
| Część pracująca: uchwyt, obudowa serwomotoru, klapka | SLS (PA12) | izotropowość, udarność, brak podpór na skomplikowanej geometrii |
| Element elastyczny, amortyzator, osłona na zatrzask | FDM TPU lub SLS TPA | TPU drukuje się łatwo; SLS daje lepszą sprężystość w seriach |
| Wydruk dekoracyjny wielkogabarytowy (makieta, kostium) | FDM (PLA) | koszt za cm³ bezkonkurencyjny, pole 300–385 mm |
| Gwinty, otwory wciskowe, pasowania ścisłe | SLA | powtarzalność ±50 µm, czysty zarys gwintu |
| Seria 50–500 sztuk części nośnych | SLS | powtarzalność każdej sztuki z komory, cena jednostkowa spada przy gniazdach |
| Kontakt z wodą / ciśnieniem | SLA (żywica wodoodporna) lub SLS+uszczelnienie | FDM mikroporowaty bez uszczelnienia; żywica lita nie przepuszcza |
Koszt — pułapki „ceny za centymetr”
Sucho porównane stawki z tabeli to jeszcze nie pełny obraz. FDM płaci za pozór taniości dwoma walutami: podporami, których nie da się ukryć na skomplikowanej geometrii (dokładają 10–40% czasu), i czasem człowieka na wykończenie. SLA dolicza stację myjąco-utwardzającą i żywice drożejące z każdym specjalnym dodatkiem (tough, high-temp, odlewnicza). SLS ma najwyższy pułap wejścia i minimalne zamówienie, ale przy skomplikowanych częściach bez podpór bywa w sumie... tańszy od FDM z dwudniowym sprzątaniem szpachlą. Przykładowy element 120 cm³: FDM to ok. 100–240 zł, SLA ok. 180–420 zł, SLS ok. 300–840 zł, przy czym widełki przesuwają się w górę, gdy dochodzą podpory, wykończenie i tolerancje. Przy seriach stu i więcej sztuk różnice procentowe rosną — dlatego materiał i technologię wybieramy razem z klientem, nigdy „z cennika”.
Zasada z pracowni: FDM kupujesz za cenę, SLA za wygląd, SLS za pewność działania. Jeśli element ma być tani, ładny i wytrzymały naraz — czekają Cię kompromisy, a nie cud technologii.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy wydruki SLA nadają się do kontaktu z żywnością?
Standardowe żywice nie mają dopuszczenia do kontaktu z żywnością i po post-cure wciąż mogą migrować substancje. Element „pod kawę” to domena FDM ze sprawdzonego PETG z certyfikowaną powłoką epoksydową — albo gotowych produktów z atestem, nie druku na żądanie.
Czy SLS to wyłącznie przemysł, czy zamówię pojedynczą sztukę?
Pojedynczą sztukę zamówisz w serwisie — po prostu zapłacisz minimalną opłatę za cykl i depowdering. Domowe drukarki SLS istnieją, ale kosztują tyle co dobry samochód i wymagają atmosfery ochronnej — jeśli planujesz tylko serię 30 zatrzasków, usługa wychodzi kilkukrotnie taniej.
Która technologia jest najszybsza?
Na element: FDM na dużej maszynie wygrywa wolumenem, SLA drobnymi detalami (25 µm na warstwę), a przy partii stu małych części — SLS, bo „gniazdo” pełne elementów to jeden cykl niezależnie od ilości drobnych sztuk. Zamawiając przez druk 3D na życzenie, dostaniesz harmonogram dla trzech scenariuszy przy każdej wycenie.
Czy mogę wybrać kolor w każdej z technologii?
FDM: dowolny kolor filamentu i ich miks w jednym wydruku (moduły AMS). SLS: PA12 naturalna biel lub barwienie na czarno/grafit w serwisie. SLA: żywice przezroczyste, białe, szare i barwione — ale nie każdy odcień dostępny od ręki. Szczegóły wielokolorowości FDM tłumaczymy w poradniku druk wielokolorowy — jak to działa.
Wybór technologii to pierwsza decyzja przy zamówieniu
Zamiast zgadywać, wyślij nam model — dobierzemy technologię do funkcji elementu, policzymy koszt za centymetr sześcienny i pokażemy widełki na dwóch-trzech alternatywach. Wycenę przez formularz zamówienia otrzymasz zwykle tego samego dnia, a gotowe części wrócą do Ciebie wykończone zgodnie z ustaleniami.
Nie wiesz, FDM, SLA czy SLS?
Wyślij STL z opisem zastosowania — dobierzemy technologię i materiał, bez zobowiązań.
Dobierz technologię do swojego modelu
3DFILE